آموزش نصب زبان R در اوبونتو 24.04

مقدمه
زبان برنامه‌نویسی R یک زبان متن‌باز است که به طور گسترده برای انجام تحلیل داده‌ها و محاسبات آماری استفاده می‌شود. این زبان که توسط بنیاد R برای محاسبات آماری (R Foundation for Statistical Computing) پشتیبانی می‌شود، یک زبان قابل توسعه و به طور فزاینده‌ای محبوب با یک جامعه فعال است. R پکیج‌های کاربردی زیادی را که توسط کاربران برای حوزه‌های مطالعاتی خاص ایجاد شده‌اند ارائه می‌دهد و این امر آن را برای بسیاری از زمینه‌ها قابل اجرا می‌سازد.

در این آموزش، ما زبان R را نصب کرده و نحوه افزودن پکیج‌ها از شبکه رسمی بایگانی جامع R (CRAN) را نشان خواهیم داد.

پیش‌نیازها
برای دنبال کردن این آموزش، شما به یک سرور اوبونتو 24.04 با مشخصات زیر نیاز دارید:

• حداقل ۱ گیگابایت رم
• یک کاربر غیر روت (non-root) با دسترسی sudo

پس از آماده شدن این پیش‌نیازها، آماده شروع هستید.

---

مرحله ۱ — نصب R

از آنجایی که R یک پروژه با پیشرفت سریع است، جدیدترین نسخه پایدار همیشه در مخازن پیش‌فرض اوبونتو موجود نیست، بنابراین ما با افزودن مخزن خارجی که توسط CRAN نگهداری می‌شود شروع می‌کنیم.

نکته: CRAN مخازن را در شبکه خود نگهداری می‌کند، اما نه تمام مخازن خارجی قابل اعتماد هستند. حتماً فقط از منابع مورد اعتماد نصب کنید.

ابتدا ابزارهای پیش‌نیازی را نصب کرده و دایرکتوری keyrings را ایجاد می‌کنیم:

sudo apt update
sudo apt install dirmngr ca-certificates software-properties-common apt-transport-https
sudo install -d --mode=0755 /etc/apt/keyrings

سپس، کلید GPG مربوطه را با استفاده از روش مدرن keyring دانلود و اضافه می‌کنیم:

sudo gpg --homedir /tmp --no-default-keyring --keyring /etc/apt/keyrings/r-cran.gpg --keyserver keyserver.ubuntu.com --recv-keys E298A3A825C0D65DFD57CBB651716619E084DAB9
sudo chmod a+r /etc/apt/keyrings/r-cran.gpg

پس از دریافت کلید مورد اعتماد، می‌توانیم مخزن را اضافه کنیم. اوبونتو 24.04 با نام رمز Noble Numbat شناخته می‌شود و جدیدترین نسخه R در مخزن cran40 قرار دارد، بنابراین از نام‌گذاری noble-cran40 استفاده می‌کنیم:

echo "deb [signed-by=/etc/apt/keyrings/r-cran.gpg] https://cloud.r-project.org/bin/linux/ubuntu noble-cran40/" | sudo tee /etc/apt/sources.list.d/r-cran.list

اکنون باید دستور update را اجرا کنیم تا فهرست پکیج‌ها از مخزن جدید اضافه شود:

sudo apt update

در این مرحله، ما آماده نصب R با دستور زیر هستیم:

sudo apt install r-base

اگر برای تایید نصب از شما سوالی پرسیده شد، کلید y را فشار دهید.

در زمان نگارش این مقاله، جدیدترین نسخه پایدار R از CRAN نسخه 4.4.x است که هنگام اجرای R نمایش داده می‌شود.

از آنجایی که قصد داریم یک پکیج نمونه را برای تمام کاربران سیستم نصب کنیم، R را به عنوان کاربر root اجرا می‌کنیم تا کتابخانه‌ها به طور خودکار برای همه کاربران در دسترس باشند. اگر دستور R را بدون sudo اجرا کنید، یک کتابخانه شخصی برای کاربر شما تنظیم خواهد شد.

sudo -i R

Output

R version 4.4.0 (2024-04-24) -- "Arbor Day"
Copyright (C) 2024 The R Foundation for Statistical Computing
Platform: x86_64-pc-linux-gnu (64-bit)
...
Type 'demo()' for some demos, 'help()' for on-line help, or
'help.start()' for an HTML browser interface to help.
Type 'q()' to quit R.

> 

این خروجی تایید می‌کند که ما R را با موفقیت نصب کرده‌ایم و وارد محیط تعاملی (Interactive Shell) آن شده‌ایم.

---

مرحله ۲ — نصب پکیج‌های R از CRAN

بخشی از قدرت R در فراوانی پکیج‌های افزونه‌ای (Add-on packages) آن نهفته است. برای نمایش، ما txtplot را نصب می‌کنیم؛ کتابخانه‌ای که نمودارهای ASCII (شامل نمودار پراکندگی، نمودار خطی، نمودار چگالی، acf و نمودارهای میله‌ای) را خروجی می‌دهد:

install.packages('txtplot')

نکته: خروجی زیر نشان می‌دهد که پکیج در کجا نصب خواهد شد.

Output
...
Installing package into ‘/usr/local/lib/R/site-library’
(as ‘lib’ is unspecified)
...

این مسیر در سطح سیستم به این دلیل در دسترس است که ما R را به عنوان root اجرا کرده‌ایم. این مکان باعث می‌شود پکیج برای همه کاربران در دسترس باشد.

پس از اتمام نصب، می‌توانیم txtplot را بارگذاری (Load) کنیم:

library('txtplot')

اگر پیام خطایی دریافت نکردید، به این معنی است که کتابخانه با موفقیت بارگذاری شده است. بیایید آن را با یک مثال که یک تابع پایه‌ای ترسیم با برچسب‌های محور را نشان می‌دهد، اجرا کنیم. داده‌های نمونه که توسط پکیج datasets در R ارائه شده است، شامل سرعت خودروها و مسافت مورد نیاز برای توقف بر اساس داده‌های دهه 1920 است:

txtplot(cars[,1], cars[,2], xlab = 'speed', ylab = 'distance')

Output
      +----+-----------+------------+-----------+-----------+--+
  120 +                                                   *    +
      |                                                        |
d 100 +                                                   *    +
i     |                                    *                *  |
s  80 +                          *         *                   +
t     |                                       * *    *    *    |
a  60 +                          *  *      *    *      *       +
n     |                        *         * *  * *              |
c  40 +                *       * *    *  *    * *              +
e     |         *      *  * *  * *  *                          |
   20 +           *    *  * *       *                          +
      |  *      *    *                                         |
    0 +----+-----------+------------+-----------+-----------+--+
           5          10           15          20          25   
                                speed       

اگر به یادگیری بیشتر در مورد txtplot علاقه دارید، از داخل مفسر R از دستور help(txtplot) استفاده کنید.

هر پکیج از پیش کامپایل شده‌ای را می‌توان از CRAN با دستور install.packages() نصب کرد. برای اطلاعات بیشتر در مورد پکیج‌های موجود، می‌توانید از طریق لیست پکیج‌های رسمی CRAN که بر اساس نام سازماندهی شده‌اند، فهرستی از آن‌ها را پیدا کنید.

برای خروج از R، می‌توانید q() را تایپ کنید. هنگام درخواست می‌توانید n را فشار دهید، مگر اینکه بخواهید تصویر فضای کاری (Workspace image) را ذخیره کنید.

---

نتیجه‌گیری

با نصب موفقیت‌آمیز R روی سرور خود، ممکن است به راهنمای نصب RStudio Server علاقه‌مند شوید تا یک محیط توسعه یکپارچه (IDE) را به سرور خود اضافه کنید. همچنین می‌توانید یاد بگیرید که چگونه یک سرور Shiny راه‌اندازی کنید تا کدهای R خود را به صفحات وب تعاملی تبدیل کنید.

از همراهی شما با پارمین کلود سپاسگزاریم.